Studio Kortrijk/Aachen

Promotoren: Bart Van Gassen & Steven Geeraert

Studio Kortrijk/Aachen is een vergelijkend ontwerpend onderzoek op het raakvlak van architectuur, stedenbouw en landschap. Studio Kortrijk/Aachen focust op civiele architecturale interventies.

Studio Kortrijk/Aachen is een vergelijkend ontwerpend onderzoek op het raakvlak van architectuur, stedenbouw en landschap. De nevelstad – Kortrijk – en de Zwischenstad – Aachen – worden met elkaar in verband gebracht. Gelijkenissen en verschillen worden opgespoord om enerzijds tot een beter begrip te komen van beide territoria en om anderzijds van daaruit precieze architecturale interventies te ontwikkelen.

 

Studio Kortrijk/Aachen beschouwt de site – en niet het programma – als driver van een architecturale interventie. Vanuit een ‘urbanistica descrittiva‘ (SECCHI, 1992) benadering vormt de site, het Kortrijkse/Aachense territorium, het eerste aanknopingspunt. Uitgaande van een kritische persoonlijke lezing en interpretatie van ‘wat reeds voor handen is’, zowel fysiek als mentaal, wordt het onderzoeksgebied gemapped op zoek naar haar verborgen potentieel, naar weerbare combinaties van punten, lijnen, oppervlakten die een antwoord kunnen bieden aan politieke, economische en socio-culturele krachtvelden.

 

Studio Kortrijk/Aachen interpreteert het hedendaagse landschap als een“surface on which to inscribe the world” (ROSENBERG, 2002). (Landschaps)architectuur als ‘the art of describing’. De perspectivische benadering van landschap (cfr. Franse en Italiaanse tuinen) wordt vervangen door een benadering waarbij een veelheid aan elementen – zowel zichtbaar als onzichtbaar, zowel actueel als virtueel … – een rol kunnen spelen in het ontwikkelen van een project. Het is een benadering die inzet op een superpositie, een montage van twee beelden: het bestaande landschap met wat wordt toegevoegd. De confrontatie tussen beide, de botsing, de schok… verbeeldt een gedachte, een betekenis (EISENSTEIN, 1929). Een standpunt wordt ingenomen over de relatie mens – natuur, object en maatschappij, de ontwikkeling van mens-natuur hybriden (LATOUR, 1991)…

 

Studio Kortrijk/Aachen is een onderzoek naar de horizontale stad. De horizontale stad als een rijk geschakeerd stedelijk landschap waarin complement tussen bebouwd en onbebouwd, wonen en werken, natuur en cultuur… op een intrigerende manier vaak gelijktijdig in één beeld aanwezig zijn. Centraliteit beperkt zich niet tot één dominant centrum maar ligt gespreid over het stedelijk territorium. De complexe ruimtelijke structuur wordt gekenmerkt door spanningen, contradicties, juxtaposities… maar ook door kansen, mogelijkheden en weerbaarheid. De horizontale stad waar de publieke ruimte niet het typisch stedelijk karakter heeft. Publieke ruimte is hier eerder horizontaal en op schaal van de metropool. Publieke ruimte die het stedelijke verbindt met het natuurlijke ecologische systeem (VIGANÒ, 2012).

 

Studio Kortrijk/Aachen zet in op publieke ruimte als weerbaar kader voor de stad. Publieke ruimte als materieel fundament voor de stad. Publieke ruimte als een fysisch structurerend element van de stad waarvan de kracht dikwijls wordt onderschat. Maar ook publieke ruimte als culturele drager voor de stad, als groen-blauwe drager voor de stad. Een betekenisvolle ruimte vol individuele en collectieve herinneringen. Een publieke ruimte die bepaalt hoe we vinden dat we kunnen samenleven. Het canvas waarop het publieke leven wordt uitgetekend. In deze opdracht gaan we op zoek naar nieuwe invalshoeken om de publieke ruimte een sterke cultureel-maatschappelijke verbeelding mee te geven. Hierdoor kan de publieke ruimte worden ge(her)activeerd en kan de meervoudigheid van de samenleving worden aangesproken. Oplossingen zijn wellicht te vinden in de hernieuwde aandacht voor het lokale, voor collectiviteit, voor productiviteit, voor klimaatverandering, … Een nieuwe verbeelding van de publieke ruimte gaat verder dan het gangbare toeristisch/recreatieve perspectief en zoekt naar manieren hoe de tijdelijke aanwezigheid van anderen in onze leefomgeving blijvende sporen kunnen nalaten. Dat in een wisselwerking tussen gebruikers een overdracht ontstaat van praktijken, gewoonten … Enkel op die manier is er werkelijk sprake van een toegevoegde waarde. Een punt waar de aanwezigheid van de “ander” verder reikt dan het louter tolereren (SENNETT, 2005). Dit is noodzakelijk om een werkelijke democratische ruimte te ontwikkelen.

 

Studio Kortrijk/Aachen focust op civiele architecturale interventies. Opzet is de ontwikkeling van een ruimtelijke strategie die een actieve motor kan zijn voor toekomstige ontwikkeling van het verstedelijkt gebied in Aachen en Kortrijk. Eerder dan te willen focussen op overkoepelende masterplannen die een volledige transformatie ambiëren (vaak op lange termijn) focussen we meer op een punctuele strategie van afzonderlijke elementen, afzonderlijke architecturale interventies. Het gaat steeds over publieke/civiele interventies: een kade, een brug, een plein, een toegang, een platform, een wandeling, een podium, een paviljoen, een waterbassin, een irrigatiesysteem, een markthal, … Maar ook een sleutelgebouw dewelke de noodzakelijke transformatie op gang zet behoort tot de mogelijkheden. De architecturale interventies zijn elementair in hun verschijningsvorm maar complex in het ontwerpen (definiëren van de juiste positie, ruimtelijkheid, materialisatie …). We willen door deze interventies nieuwe perspectieven introduceren die tegelijkertijd inzetten op het articuleren van bestaande of verborgen ruimtelijke structuren en culturele praktijken én op het versterken van een meer diffuus/open ruimtelijk en cultureel beeld van Kortrijk/Aachen. Op die manier hopen we een meer vitale stedelijke atmosfeer te ontwikkelen die zich open stelt ten aanzien van een diversiteit van gebruik en socio-culturele en economische krachten. Samenhang, kwaliteit, heractivering, transformatie en transitie ontstaan binnen deze benadering uit het onderling samenspel van meerdere precies gekozen en precies ontworpen architecturale interventies.

 

Studio Kortrijk/Aachen is een vergelijkend onderzoek vanuit twee karakteristieke samples in Kortrijk en in Aachen. Iedere interventie ontwikkelt zich vanuit een reflectie over beide steden. Er worden twee sites gekozen. Eén in Kortrijk en Eén in Aken. Sites die vergelijkbaar zijn. Op beide sites wordt een project ontwikkeld. Of, een gelijkaardige interventie wordt op twee sites getest.

 

Opzet is om een overzichtsatlas op te maken van enerzijds bestaande good practices (fotoatlas) en anderzijds vergelijkende zooms/potentiële interventie(s)(plekken) (zooms Nolli kaart) in beide steden.

 

Studio Kortrijk/Aachen loopt over de periode 2016-2019. De Studio wordt ondersteund door de Stad Aachen, de Stad Kortrijk en de universiteit van Aachen. Er is een tentoonstelling gekoppeld aan de studio in beide steden. Vanuit het AOB Alles Stad/Alles Land wordt er een publicatie gekoppeld aan deze studio.

 

Beeld: Nolli kaart – Rome

Presentatie / volledige tekst / Video

INHOUDELIJK


1.


We starten met het fijnstellen en plaatselijk uitbreiden van de Nolli-kaart (op basis van Nolli-kaart 2016-2017 en 2017-2018). Dit is een gezamenlijke mapping (ganse groep studenten) van een uitsnede van het territorium van beide steden, Kortrijk en Aachen. De publieke ruimte wordt hier in kaart gebracht naar analogie met de kaart van Giambattista Nolli van Rome, opgemaakt tussen 1736-1748.


2.


Er wordt een atlas opgemaakt van elementaire architecturale interventies. Dit enerzijds op basis van een lijst van voorbeelden opgegeven door de docenten en anderzijds aangevuld door eigen onderzoek van de studenten. Een template voor deze atlas wordt samen met de studenten opgemaakt. Tijdens het semester wordt deze atlas verder aangevuld. Deze atlas werkt verder op de atlas die in 2017-2018 werd opgezet. In deze atlas zijn reeds 40 casestudies opgenomen. Deze worden verder aangevuld.


3.


Op basis van deze Nolli-kaart ontwikkelt iedere student individueel een persoonlijke potentiekaart.  Deze toont de elementen die voor de individuele student prioritair zijn. Dit zal resulteren in een keuze van een bepaald type interventie op een welbepaalde plek of een set van interventies op verschillende plekken. Op schaal 1/5000.


4.


Formuleren en presenteren van zeven denklijnen. Aan de hand van een citaat, een case en een korte beschrijving (max 800 tekens inclusief spaties). In de vorm van een steek-/postkaart (formaat zelf te kiezen). Beeld, titel denklijn en citaat aan één zijde, beschrijving aan de achterzijde.


5.


Het narratief van het project verwerkt in een geïllustreerd artikel van maximaal 6000 woorden (= reflectiepaper masterproefnota). Het artikel neemt de lezer op een wervende manier mee in het totstandkomingsproces van je voorstel en het narratief dat ontwikkeld werd. En dit vanuit een brede invalshoek. Jouw persoonlijke interpretatie van de concrete realiteit van het project wordt hier geschetst. Daarnaast wordt de specifieke opdracht, site en project ook gekaderd in het bredere veld van de architectuurgeschiedenis, – theorie en –kritiek (denklijnen en referentieprojecten. Het artikel start met een abstract van maximaal 3500 tekens.


Het geïllustreerd artikel zal als een aantrekkelijk boekje gepresenteerd worden op de eindejaarstentoonstelling. In de vorm van een “leporello”.


6.


Een plannenbundel in de vorm van een leporello met alle voor jouw voorstel relevant werkmateriaal en eindresultaat zoals alle schetsen, plannen, snedes, beelden…Plan op de tussenschaal op schaal 1/2000. Plannen en snedes van de interventie 1/200. Details tot 1/20.


7.


Een set van werkmaquettes die het ontwerpproces toont. Dit is een essentieel onderdeel van het ontwerpend onderzoek van elke student.Maquette op schaal 1/2000 die de interventies op de tussenschaal situeert. Maquettes voor de specifieke interventies op schaal 1/500 of 1/200. Maquette voor het detail op schaal 1/50 of 1/20.


Een selectie van de werkmaquettes worden gepresenteerd tijdens de eindejaarstentoonstelling.


8.


Een presentatie die het project helder en overtuigend kan overbrengen aan een jury in powerpoint.


9.


Één sleutelbeeld (plan, collage, gedetailleerde perspectivische snede of diagram) op formaat A1, portrait waarin essentiële elementen van uw project worden verbeeld. Een beeld dat overtuigt en waarmee je in staat bent verschillende essentiële dimensies van je project te communiceren.


Het sleutelbeeld van iedere student wordt kwalitatief afgedrukt en ingekaderd gepresenteerd op de eindejaarstentoonstelling.


10.


Op het einde van het semester zullen de Nolli-kaarten van de bestaande stad – Kortrijk en Aachen – worden aangevuld met de door de studenten ontwikkelde interventies.


De geactualiseerde Nolli kaarten (van Kortrijk en Aken) met al de interventies zullen gepresenteerd worden in de eindejaarstentoonstelling. Op extra groot formaat geprint (schaal 1/2000)


No results found